Giáo trình an sinh xã hội

Giáo trình An sinch làng mạc hội vì chưng PGS.TS. Nguyễn Vnạp năng lượng Định (công ty biên) biên soạn tất cả tất cả 8 chương thơm và được chia thành 2 phần. Phần 1 tiếp sau đây tất cả những chương: Cmùi hương 1 - Tổng quan về phúc lợi an sinh xã hội, Cmùi hương 2 - Bảo hiểm xã hội, Chương thơm 3 - Cứu trợ làng mạc hội, Cmùi hương 4 - Ưu đãi buôn bản hội.




An sinc xã hộiBảo hiểm buôn bản hộiCứu trợ thôn hộiƯu đãi xã hộiBảo hiểm tmùi hương mạiKinh tế bảo hiểm



Nội dung Text: Giáo trình An sinc xã hội: Phần 1 - PGS.TS. Nguyễn Vnạp năng lượng Định (chủ biên)
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN Sở môn kinh tế tài chính bảo đảm  Chủ biên: PGS.TS. Nguyễn Văn Định Giáo trình An sinc xóm hội Nhà xuất phiên bản Đại học Kinh tế Quốc dân Năm - 2008 Giáo trình Môc lôc Gi¸o tr×nh An Sinc x∙ héi V. AN SINH Xà HỘI Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI . 26 5.1. ASXH sinh sống Cộng hoà Liên bang Đức .................................... 26 MỤC LỤC 5.2. ASXH sống Mỹ ....................................................................... 29 5.3. ASXH ngơi nghỉ Trung Quốc ......................................................... 31 5.4. ASXH ở nước Nhật.............................................................. 33 MỤC LỤC ....................................................................................... i 5.5. ASXH ở Ma-lai-xia ............................................................ 36 DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU ............................................. ix VI. VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC LAO ĐỘNG QUỐC TẾ DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ...............................................x TRONG AN SINH Xà HỘI ....................................................... 37 LỜI NÓI ĐẦU ................................................................................1 6.1. Giới thiệu về Tổ chức Lao hễ Quốc tế ........................... 37 6.2. Vai trò của ILO vào ASXH ............................................. 38 Cmùi hương I. TỔNG QUAN VỀ AN SINH Xà HỘI .......................3 6.3. Quan hệ toàn nước - ILO .................................................... 41 I. GIỚI THIỆU ...............................................................................3 VII. ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG CỦA II. VAI TRÒ CỦA AN SINH Xà HỘI .........................................7 MÔN HỌC AN SINH Xà HỘI .................................................. 42 2.1. An sinh xã hội luôn kkhá dậy được lòng tin liên hiệp 7.1. Đối tượng cùng trách nhiệm....................................................... 42 với hỗ trợ cho nhau trong cộng đồng thôn hội .........................7 7.2. Những ngôn từ cơ bản của môn học tập An sinch buôn bản hội ........ 44 2.2. An sinch làng hội đóng góp thêm phần bảo đảm an toàn công bình làng mạc hội.............8 2.3. An sinch buôn bản hội vừa là 1 trong những yếu tố ổn định, vừa là một Chương thơm II. BẢO HIỂM Xà HỘI............................................... 45 nhân tố hễ lực cho việc trở nên tân tiến kinh tế - buôn bản hội ...............9 I. BẢN CHẤT CỦA BẢO HIỂM Xà HỘI ............................... 45 2.4. An sinch xã hội là “chất xúc tác” góp các nước, các dân tộc bản địa gọi biết với xích lại gần nhau hơn, ko 1.1. Sự Thành lập và hoạt động với phát triển của bảo đảm xóm hội ....................... 45 phân biệt thể chế thiết yếu trị, màu sắc domain authority với văn hoá ...................10 1.2. Khái niệm về bảo hiểm buôn bản hội............................................ 49 III. BẢN CHẤT VÀ CHỨC NĂNG CỦA AN SINH Xà HỘI ...... 10 1.3. Bản hóa học của bảo hiểm làng mạc hội ............................................ 50 1.4. Chức năng của bảo đảm thôn hội ......................................... 51 3.1. Khái niệm ............................................................................10 II. BẢO HIỂM Xà HỘI TRONG HỆ THỐNG AN 3.2. Bản hóa học của an sinh xã hội .................................................13 3.3. Chức năng của phúc lợi buôn bản hội..............................................17 SINH Xà HỘI ............................................................................ 53 IV. CÁC CHÍNH SÁCH AN SINH Xà HỘI .............................19 2.1. Bảo hiểm thôn hội được xem là “lưới” đầu tiên cùng quan trọng độc nhất của hệ thống An sinh làng hội .............................. 53 4.1. Bảo hiểm xã hội ..................................................................19 2.2. Bảo hiểm làng hội điều tiết các chính sách vào hệ 4.2. Cứu trợ xóm hội .....................................................................20 thống phúc lợi buôn bản hội ........................................................... 55 4.3. Ưu đãi làng hội .......................................................................21 4.4. Chính sách xoá đói sút nghèo ..........................................23 III. HỆ THỐNG CÁC CHẾ ĐỘ BHXH ................................... 56 4.5. Quỹ dự trữ ......................................................................24 3.1. Chính sách bảo hiểm thôn hội với chính sách bảo đảm xã hội .... 56 Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n i ii Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Môc lôc Gi¸o tr×nh An Sinch x∙ héi 3.2. Nội dung cơ phiên bản của những cơ chế bảo hiểm buôn bản hội ...............60 II. NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ CỨU TRỢ Xà HỘI ....125 3.2.1. Chế độ quan tâm y tế ...................................................60 2.1. Mọi thành viên trong xóm hội đều sở hữu quyền được cứu vãn 3.2.2. Chế độ trợ cung cấp nhỏ xíu nhức.................................................63 trợ xã hội lúc quan trọng .......................................................125 3.2.3. Chế độ trợ cấp thất nghiệp ..........................................66 2.2. Nhà nước là chủ thể chủ yếu triển khai cứu vớt trợ xóm hội .........126 3.2.4. Chế độ trợ cung cấp tuổi già ................................................69 2.3. Xã hội hóa hoạt động cứu trợ xóm hội là xu hướng vớ 3.2.5. Chế độ trợ cấp tai nạn ngoài ý muốn lao đụng với bệnh nghề nghiệp....72 yếu đuối bây giờ ......................................................................127 3.2.6. Chế độ trợ cấp gia đình ...............................................77 2.4. Các đối tượng người dùng được cứu vãn trợ buôn bản hội bắt buộc tất cả trách nát 3.2.7. Chế độ trợ cấp cho tnhì sản ................................................79 nhiệm so với bạn dạng thân cùng cộng đồng ...............................129 3.2.8. Chế độ trợ cấp cho tàn tật ..................................................82 2.5. Cứu trợ làng hội là đại lý để cải cách và phát triển thôn hội bền bỉ ......130 3.2.9. Chế độ trợ cấp cho tiền tuất ...............................................84 III. ĐỐI TƯỢNG ĐƯỢC CỨU TRỢ Xà HỘI........................131 IV. TÀI CHÍNH BẢO HIỂM Xà HỘI ......................................87 IV. CÁC HÌNH THỨC CỨU TRỢ Xà HỘI ...........................139 4.1 Khái niệm và điểm lưu ý của tài chính bảo hiểm buôn bản hội .........87 4.1. Cứu trợ buôn bản hội thường xuyên ............................................139 4.1.1 Khái niệm ......................................................................87 4.2. Cứu trợ làng mạc hội bỗng xuất......................................................141 4.1.2. đặc điểm của tài bao gồm bảo hiểm xã hội......................93 4.3. Cứu trợ xóm hội bằng chi phí ....................................................142 4.2. Quản lý tài bao gồm bảo hiểm thôn hội ......................................96 4.4. Cứu trợ buôn bản hội bởi hiện thứ .............................................144 4.2.1. Nguyên tắc với phương pháp thống trị tài thiết yếu bảo hiểm xã hội .............................................................................96 V. TÀI CHÍNH CỨU TRỢ Xà HỘI ........................................145 4.2.2. Nguồn tài bao gồm bảo đảm làng mạc hội .................................98 5.1. Nguồn tài bao gồm .................................................................145 4.2.3. Sử dụng tài chủ yếu bảo hiểm buôn bản hội.............................105 5.2. Sử dụng các nguồn tài chủ yếu vào cứu vãn trợ buôn bản hội ............148 V. BẢO HIỂM Xà HỘI VIỆT NAM .......................................106 VI. CỨU TRỢ Xà HỘI Tại VIỆT NAM ....................................149 5.1. Sự Thành lập cùng cách tân và phát triển .......................................................106 Chương IV. ƯU ĐÃI Xà HỘI...................................................155 5.2. Tổ chức triển khai bảo hiểm làng mạc hội ...................................110 I. KHÁI NIỆM VÀ MỤC ĐÍCH CỦA ƯU ĐÃI Xà HỘI.......155 5.3. Các cơ chế bảo đảm làng mạc hội hiện nay hành ..............................112 5.4. Quĩ bảo đảm buôn bản hội sinh hoạt Việt Nam ......................................113 1.1. Khái niệm ..........................................................................155 5.4.1. Đối với BHXH đề nghị ............................................113 1.2. Mục đích của ưu tiên buôn bản hội ...............................................157 5.4.2. Đối cùng với BHXH trường đoản cú nguyện: ..........................................116 II. NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ ƯU ĐÃI Xà HỘI ...158 5.4.3. Đối cùng với bảo đảm thất nghiệp.....................................117 III. ĐỐI TƯỢNG ĐƯỢC HƯỞNG ƯU ĐÃI Xà HỘI ...........161 Chương III. CỨU TRỢ Xà HỘI ..............................................119 3.1. Những người có góp sức đặc biệt trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc ..................................................................161 I. KHÁI NIỆM VÀ MỤC TIÊU CỦA CỨU TRỢ Xà HỘI ...119 3.1.1. Liệt sĩ cùng mái ấm gia đình liệt sĩ .............................................161 1.1. Khái niệm ..........................................................................119 3.1.2. Thương binch với bệnh binh .........................................162 1.2. Mục tiêu của cứu giúp trợ làng mạc hội ..............................................124 3.1.3. Những bạn tmê say gia chuyển động giải pháp mạng ............163 Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n iii iv Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Môc lôc Gi¸o tr×nh An Sinch x∙ héi 3.2. Những người dân có góp sức quan trọng đặc biệt vào công việc 1.3. Nguồn có mặt và mục đích sử dụng Quü cho dù xây dựng nước nhà .............................................................163 phßng .................................................................................195 IV. CÁC HÌNH THỨC ƯU ĐÃI Xà HỘI ...............................164 1.3.1. Nguồn xuất hiện.......................................................195 1.3.2. Mục đích sử dụng .......................................................197 4.1. Ưu đãi về đồ dùng hóa học .............................................................164 II. CHƯƠNG TRÌNH XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO ..................198 4.2. Ưu đãi về tinh thần ............................................................165 V. TÀI CHÍNH ƯU ĐÃI Xà HỘI ............................................166 2.1. Xoá đói sút nghèo cùng với An sinh làng hội............................198 2.1.1. Đói nghèo và nguyên nhân của đói nghèo .................198 5.1. Nguồn tài thiết yếu .................................................................166 2.1.2. Xoá đói giảm nghèo ...................................................204 5.2. Quản lý với áp dụng nguồn tài bao gồm chiết khấu xóm hội ............166 2.1.3. Xoá đói bớt nghèo với An sinch làng mạc hội .....................206 5.2.1. Đối với mối cung cấp tài chính bới túi tiền Trung ương 2.2. Nội dung lịch trình xoá đói bớt nghèo......................208 và Ngân sách chi tiêu địa pmùi hương cung cấp ............................166 2.2.1. Tạo điều kiện cho người nghèo cải tiến và phát triển sản xuất 5.2.2. Đối cùng với nguồn tài do tại các tổ chức cùng cá thể tăng thu nhập cá nhân ..............................................................208 góp phần ......................................................................169 2.2.2. Tạo ĐK để người nghèo tiếp cận những các dịch vụ VI. ƯU ĐÃI Xà HỘI Tại VIỆT NAM ........................................171 buôn bản hội cơ bản ...............................................................210 6.1. Quan điểm của Đảng cùng Nhà nước về Ưu đãi xóm hội ........171 2.2.3. Mnghỉ ngơi rộng lớn màng lưới ASXH mang lại với người nghèo........213 6.2. Chính sách Ưu đãi làng hội nghỉ ngơi VN qua những thời kỳ .....180 2.3. Nguồn tài chủ yếu xoá đói sút nghèo ................................214 6.2.1. Giai đoạn binh đao phòng Pháp ...........................180 Chương VI. BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI VÀ CÁC DỊCH 6.2.2. Giai đoạn tao loạn chống Mỹ (từ 1954 đến mon 04/1975) ............................................................182 VỤ HỖ TRỢ AN SINH Xà HỘI ..............................................217 6.2.3. Giai đoạn từ thời điểm năm 1975 cho năm 1985.......................185 I. BẢO HIỂM THƯƠNG MẠI .................................................217 6.2.4. Giai đoạn từ năm 1985 mang lại năm 1994.......................187 6.2.5. Giai đoạn từ thời điểm năm 1995 đến thời điểm này .................................188 1.1. Khái quát mắng thông thường về bảo hiểm thương mại ........................217 6.3. Những tác dụng cùng bài học kinh nghiệm kinh nghiệm tay nghề trong quá 1.1.1. Khái niệm bảo đảm tmùi hương mại ................................217 trình triển khai cơ chế ưu tiên buôn bản hội ngơi nghỉ toàn quốc ........188 1.1.2. điểm lưu ý của Bảo hiểm thương mại ..........................219 6.3.1. Những tác dụng giành được .............................................188 1.1.3. Phân các loại Bảo hiểm tmùi hương mại ................................2đôi mươi 6.3.2. Những bài học kinh nghiệm kinh nghiệm .......................................191 1.2. Bảo hiểm thương mại vào hiệ tượng thống trị khủng hoảng rủi ro của thôn hội .................................................................................222 Chương V. QUỸ DỰ PHÒNG VÀ CHƯƠNG TRÌNH ..........193 1.3. Vai trò của Bảo hiểm thương thơm mại vào hệ thống An sinch làng hội .........................................................................225 XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO ........................................................193 1.3. Những nhiệm vụ Bảo hiểm thương mại chủ yếu..............228 I. QUỸ DỰ PHÒNG ...................................................................193 1.3.1. Bảo hiểm hỏa thiến ....................................................228 1.3.2. Bảo hiểm trách rưới nhiệm dân sự của chủ xe pháo cơ giới ......230 1.1. Lý bởi tùy chỉnh Quỹ dự phòng ...........................................193 1.3.3. Bảo hiểm trách rưới nhiệm của công ty thực hiện lao hễ 1.2. điểm sáng Quỹ dự trữ ...................................................194 so với bạn lao hễ ................................................233 Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n v vi Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n Môc lôc Gi¸o tr×nh An Sinh x∙ héi 1.3.4. Bảo hiểm phối hợp bé fan với bảo đảm toàn vẹn Chương thơm VIII. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH học sinh .......................................................................235 Xà HỘI .......................................................................................262 1.3.5. Bảo hiểm nhân tchúng ta .....................................................238 II. CÁC DỊCH VỤ HỖ TRỢ AN SINH Xà HỘI ...................240 I. SỰ CẦN THIẾT CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH Xà HỘI.............................................................................262 Chương thơm VII. NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ AN SINH II. NGUYÊN TẮC VÀ CƠ SỞ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ Xà HỘI .......................................................................................243 AN SINH Xà HỘI ......................................................................267 I. SỰ CẦN THIẾT PHẢI NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ 2.1. Nguim tắc của cai quản lí Nhà nước về ASXH.....................267 AN SINH Xà HỘI ......................................................................243 2.1.1. Đảm bảo đúng quy định và chuẩn mực nước ngoài........267 2.1.2. Đảm bảo công khai cùng dân chủ..................................268 II. TRÁCH NHIỆM CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ 2.1.3. Nhà nước quản ngại lí thống duy nhất .....................................269 AN SINH Xà HỘI ......................................................................246 2.1.4. Đảm bảo tính linh hoạt ..............................................269 2.1. Trách nát nhệm của nhà nước ...............................................246 2.2. Cửa hàng quản lí lí Nhà nước về ASXH ....................................270 2.2. Trách rưới nhiệm của chính quyền địa phương thơm ........................249 2.2.1. Định hướng với kim chỉ nam của Nhà nước .....................270 2.2.2. Luật pháp non sông cùng những chuẩn mực nước ngoài ..........271 III. TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC TỔ CHỨC KINH TẾ- Xà 2.2.3. Điều khiếu nại kinh tế tài chính xóm hội .............................................272 HỘI VÁ CÁ NHÂN ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ ASXH ......................251 2.2.4. Nhận thức của công bọn chúng về ASXH .........................273 3.1. Trách rưới nhiệm của các tổ chức triển khai kinh tế- làng hội.....................251 III. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC 3.2. Trách nhiệm của các cá thể trong xóm hội ........................254 VỀ AN SINH Xà HỘI ...............................................................274 IV. CÁC BIỆN PHÁPhường NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ 3.1. Xây dựng chiến lược với chiến lược phát triển ASXH .........274 ASXH ...........................................................................................255 3.2. Hoạch định hệ thống các cơ chế ASXH .....................275 4.1. Xây dựng kế hoạch chiến lược cải thiện thừa nhận thức về 3.3. Ban hành vnạp năng lượng bạn dạng pháp quy ..............................................276 ASXH ................................................................................255 3.4. Tổ chức cỗ máy, lý giải, giám sát và đo lường, thanh hao tra với 4.2. Thực hiện tuyên ổn truyền dạy dỗ về ASXH ......................256 kiểm tra việc thực hiện chế độ ASXH ........................277 4.3. Phát triển các kênh đọc tin về ASXH ............................258 IV. CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ AN SINH Xây dựng những trang WEB thông tin .....................................258 Xà HỘI .......................................................................................277 Hình thành các địa điểm báo tin .......................258 Công cha những báo cáo tài bao gồm chu trình ................................259 TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................281 4.4. Huy hễ và kiến tạo đủ nguồn lực có sẵn nhằm cải thiện dấn thức về ASXH ..........................................................260 Về lực lượng lao động ..........................................................................260 Về tài bao gồm ..........................................................................261 Tr−êng §¹i häc Kinc tÕ Quèc d©n vii viii Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n Danh môc s¬ ®å b¶ng biÓu Gi¸o tr×nh An Sinh x∙ héi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU Hình 1.1: Tỷ lệ dựa vào và chi tiêu ASXH cho những người già ngơi nghỉ ASXH - An sinc buôn bản hội các nước EU .....................................................................................7 BHXH - Bảo hiểm làng hội Hình 1.2: Phân păn năn lại GDPhường. qua khối hệ thống ASXH sinh sống một số nước (1980-2000) ...........................................................................14 WTO - Tổ chức Tmùi hương mại Quốc tế Hình 1.3: Tầng lưới phúc lợi xóm hội .................................................16 ILO - Tổ chức Lao rượu cồn Quốc tế Sơ trang bị 1.1: Hệ thống chính sách phúc lợi an sinh xóm hội ..............................26 TNDS - Trách rưới nhiệm dân sự Sơ đồ vật 2.1: Nguồn xuất hiện quĩ bảo hiểm thôn hội phải ........101 BHYT - Bảo hiểm y tế Sơ thiết bị 2.2: Nội dung bỏ ra quĩ bảo hiểm thôn hội ...............................106 BHNT - Bảo hiểm nhân thọ Sơ trang bị 2.3: Mô hình tổ chức triển khai Bảo hiểm xóm hội Việt Nam ..............111 FAO - Tổ chức Nông lương Thế giới Bảng 2.1: Mức góp sức bảo hiểm làng hội ngơi nghỉ một số trong những nước trên BHTM - Bảo hiểm thương mại quả đât..........................................................................................104 TNLĐ - Tai nạn lao đụng Bảng 2.2: Thu – bỏ ra quỹ BHXH buộc phải sinh sống toàn nước (2002 BNN - Bệnh công việc và nghề nghiệp – 2006) .........................................................................................115 GDPhường - Tổng sản phẩm quốc nội Bảng 2.3: Cân đối thu – bỏ ra quỹ BHYT toàn quốc năm 2006 .....116 Bảng 5.1: Quỹ dự trữ nghỉ ngơi một vài nước trên nhân loại ..................196 Bảng 5.2: Mức chuẩn nghèo trên toàn quốc qua các giai đoạn ......200 Bảng 5.3: Thực trạng túng thiếu làm việc toàn nước năm 2004 ..............201 Bảng 5.4: Số hộ nghèo và Tỷ Lệ hộ nghèo một số trong những năm bên trên đất nước hình chữ S ......................................................................................202 Bảng 6.1: Cơ chế cai quản rủi ro của xã hội và phương châm của các member .....................................................................................223 Tr−êng §¹i häc Kinc tÕ Quèc d©n ix x Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n Tμi liÖu tđắm say kh¶o Gi¸o tr×nh An Sinc x∙ héi Tmê mẩn gia soạn cuốn giáo trình này bao gồm có: PGS - TS. Nguyễn văn uống Định - Chủ biên với soạn những LỜI NÓI ĐẦU chương thơm I, VII TS Phạm Thị Định, biên soạn những cmùi hương V, VI Ths. Tôn Thị Tkhô hanh Huyền, soạn các chương thơm III, VII Bắt đầu trường đoản cú trong năm 1960 của cầm kỷ XX, An sinc làng mạc hội Ths. Tô Thị Thiên Hương, soạn cmùi hương II (ASXH) đã làm được phát hành thành một môn khoa học chủ quyền với Ths. Nguyễn Thị Chính, biên soạn chương thơm IV chuyển vào huấn luyện và đào tạo sống tương đối nhiều ngôi trường ĐH tài chính, đại học khoa Ths. Bùi Quỳnh Anh, biên soạn chương VIII học tập làng mạc hội và nhân vnạp năng lượng nghỉ ngơi nhiều nước trên quả đât. Điều này không Chúng tôi khôn cùng muốn nhận thấy chủ kiến góp sức của chúng ta gọi phải tự dưng,bởi vì ASXH tất cả phạm vi bao phủ rộng lớn và hình họa nhằm mục đích triển khai xong ngôn từ của giáo trình. hưởng đến cuộc sống đời thường của rất nhiều thế hệ cư dân trong làng mạc hội. Hiện giờ, Đảng và Nhà nước ta vẫn vào quá trình thi công Chủ biên và tạo những chế độ lao lý, các công tác ASXH nhằm PGS.TS Nguyễn Văn uống Định thỏa mãn nhu cầu thử dùng hội nhập thế giới. Trước toàn cảnh đó, việc tổ chức triển khai xem thêm thông tin, phân tích với phổ biến hồ hết kiến thức và kỹ năng kỹ thuật tiên tiến và phát triển về ASXH là đề xuất cấp bách với rất cần thiết. Để đáp ứng yên cầu nghiên cứu, giảng dạy với học hành của gia sư và sinch viên những chăm ngành kân hận kinh tế tài chính, xã hội với nhân văn, Sở môn Kinh tế bảo đảm - Trường Đại học tập Kinc Tế Quốc Dân tổ chức biên soạn cuốn giáo trình An Sinh Xã Hội. Với Tay nghề Kinh nghiệm đào tạo và huấn luyện đang tích luỹ được, với việc cố gắng search tòi phân tích của cô giáo, cuốn nắn giáo trình này sẽ tinh lọc trình bày mọi sự việc trình bày cơ bản về ASXH và từng sự việc lý luận đông đảo được liên hệ với thực tế toàn quốc cùng các nước bên trên nhân loại.Hy vọng cuốn giáo trình ASXH đã Giao hàng kịp lúc mang đến thầy giáo cùng sinc viên, đồng thời là tư liệu xem thêm có lợi cho các nhà gớm phân tích, những công ty làm chủ và đông đảo ai quyên tâm mang lại nghành này. Tr−êng §¹i häc Kinc tÕ Quèc d©n 1 2 Tr−êng §¹i häc Kinc tÕ Quèc d©n Tμi liÖu ttê mê kh¶o Gi¸o tr×nh An Sinc x∙ héi hÖ thèng phúc lợi x· héi cña c¸c n−íc trªn thÕ giíi ®−îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. Cho dï hÖ thèng an sinh x· héi cña mçi n−íc trªn thÕ giíi ra Cmùi hương I ®êi sím tốt muén, ®¬n gi¶n tốt phøc t¹p, hoµn thiÖn giỏi ch−a TỔNG QUAN VỀ AN SINH Xà HỘI hoµn thiÖn, nh−ng nhËn thøc vÒ phúc lợi x· héi còng nh− sù cÇn thiÕt kh¸ch quan tiền cña an sinh x· héi ®èi víi mçi n−íc lµ rÊt s©u s¾c vµ t−¬ng ®èi thèng nhÊt, bëi v×: I. GIỚI THIỆU + Thø nhÊt, bởi lùc l−îng s¶n xuÊt ngµy cµng ph¸t triÓn, vày qu¸ An sinch x· héi (ASXH) lµ mét côm tõ tho¹t nghe t−ëng nh− tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ ngµy cµng diÔn ra nkhô giòn cthương hiệu ë c¸c n−íc, míi, song trªn thùc tÕ víi néi dung vµ h×nh thøc hÕt søc ®a d¹ng, đến nªn giai cÊp c«ng nh©n lµm thuª ngµy cµng ®«ng ®¶o. Tr−íc phong phó, ®−îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn tù túng ph¸t hoÆc tù gi¸c, ®· ®©y, ë n«ng th«n, quan hÖ hä hµng, lµng x· lµ mét tÊm l¸ ch¾n bÒn ®−îc thùc hiÖn tõ rÊt l©u ®êi ë n−íc ta còng nh− tÊt c¶ c¸c n−íc v÷ng vµ truyÒn kiÕp b¶o vÖ mang lại hä mçi lúc gÆp khã kh¨n. Nh−ng trªn thÕ giíi. LÞch sö ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng−êi ®· lu«n chøng giê ®©y, ng−êi c«ng nh©n lµm thuª chØ cßn dùa vµo tiÒn l−¬ng, tiÒn kiÕn vµ thõa nhËn mét thùc tÕ lµ: cuéc sèng cña bé ng−êi trªn tr¸i c«ng hµng th¸ng ®Ó cã ¨n, cã mÆc vµ cã chç ë. VËy lµm g× ®Ó gi¶m ®Êt, dï ë bÊt kú giai ®o¹n ph¸t triÓn nµo, bÊt kú chÕ ®é x· héi nµo nhÑ rñi ro lúc kh«ng cã l−¬ng vày èm ®au, tai n¹n, thÊt nghiÖp hoÆc còng lu«n phô thuéc rÊt nhiÒu vµo ®iÒu kiÖn tội phạm nhiªn vµ m«i tr−êng Lúc vÒ giµ? sèng. Nh÷ng rñi ro, bÊt h¹nh, nh÷ng khã kh¨n ngoµi ý muèn ®· + Thø hai, nh÷ng th¶m häa vày ®éng ®Êt, nói löa, b·o lôt ... cã lu«n lµm cho mét bé phËn d©n c− r¬i vµo t×nh c¶nh "yÕu thÕ" trong thÓ x¶y ra bÊt cø lóc nµo, với ë bÊt cø ®©u trªn thÕ giíi mµ bé x· héi. §Ó cã thÓ tiÕp tôc tån t¹i vµ ph¸t triÓn, hä cÇn nhËn ®−îc sù ng−êi kh«ng l−êng tr−íc ®−îc, cã thÓ cïng mét lóc lµm hµng v¹n trî gióp cña x· héi, mµ vào ®ã Nhµ n−íc ®ãng vai trß hÕt søc ng−êi chÕt, hµng triÖu ng−êi mÊt nhµ cöa vµ l©m vµo t×nh c¶nh bÇn quan liêu träng nhê cã hÖ thèng phúc lợi x· héi cña m×nh. cïng. Ch¼ng h¹n, trËn ®éng ®Êt x¶y ra Pakixtung n¨m 2005 ®· lµm Ngay tõ thêi xa x−a, ®Ó ®èi phã víi nh÷ng rñi ro, bÊt h¹nh vµ h¬n 35.000 ng−êi thiÖt m¹ng vµ h¬n 1 triÖu ng−êi mÊt nhµ cöa. nh÷ng khã kh¨n vào cuéc sèng, nhỏ ng−êi ®· t×m c¸ch tù nhân cøu C¬n b·o Katrina ë Mü n¨m 2005 ®· lµm gÇn 1.800 ng−êi chÕt vµ m×nh vµ gióp ®ì lÉn nhau b»ng c¸c biÖn ph¸p "tÝch cèc phßng thiÖt h¹i −íc tÝnh lªn tíi 135 tû ®« la. N¨m 2006, c¬n b·o snai lưng 6 (cßn c¬", "l¸ lµnh ®ïm l¸ r¸ch". Cïng víi thêi gian, sù c−u với ®ïm gäi lµ c¬n b·o Sangxane) ®æ bé nhỏ vµo n−íc ta ®· g©y thiÖt h¹i vÒ tởm bäc, tinc thÇn t−¬ng th©n, t−¬ng ¸i ®ã ngµy cµng ®−îc më réng vµ tÕ gÇn 10.000 tû ®ång vµ 57 ng−êi thiÖt m¹ng... ChÝnh v× vËy, tæ ph¸t triÓn d−íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau. Tinc thÇn ®oµn kÕt vµ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ thÕ giíi (OECD) ®· khuyÕn c¸o: h−íng thiÖn ®ã ®· cã t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn nhËn thøc vµ c«ng "Mét lo¹t c¸c th¶m ho¹ trªn quy m« lín x¶y ra trong nh÷ng n¨m viÖc x· héi cña Nhµ n−íc ë c¸c chÕ ®é x· héi kh¸c nhau. Tõ thùc võa qua ®· g©y nªn nh÷ng tæn thÊt "siªu lín" cã thÓ n»m ngoµi kh¶ tÕ kh¸ch quan nµy ®· lµm mang lại chÝnh s¸ch an sinh x· héi ra ®êi vµ n¨ng cña ngµnh b¶o hiÓm hay thËm chÝ cña Nhµ n−íc vµ bởi vì ®ã cÇn Tr−êng §¹i häc Kinc tÕ Quèc d©n 3 4 Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n Tμi liÖu tyêu thích kh¶o Gi¸o tr×nh An Sinch x∙ héi cã sù tầm thường søc cña c¶ nhị bªn còng nh− sù hîp t¸c quèc tÕ ®Ó ®¶m + Thø n¨m, xu h−íng giµ ho¸ trªn thÕ giíi vào gÇn 2 thËp kû b¶o phúc lợi an sinh x· héi mang đến c¸c n−íc”. qua diÔn ra kh¸ nkhô nóng, nhÊt lµ ë nh÷ng n−íc tởm tÕ ph¸t triÓn bởi vì + Thø ba, bởi vì chiÕn tranh ma vµ hËu qu¶ cña nh÷ng cuéc chiÕn mét strằn nguyªn nh©n nh−: tû lÖ sinch gi¶m, møc sèng cña ng−êi d©n ttinh ranh, vị khñng bè vµ nh÷ng cuéc xung ®ét vò trang ®· lµm cho ngµy mét cao h¬n, c«ng t¸c ch¨m sãc y tÕ ®¶m b¶o vµ sù tiÕn nhỏ xíu hµng ngh×n, hµng v¹n vµ thËm chÝ hµng triÖu nh÷ng strần phËn bÊt v−ît bËc cña khoa häc kü thuËt trong lÜnh vùc y häc, ®· lµm mang lại h¹nh l©m vµo t×nh c¶nh bÇn cïng, kyếu khã... HËu qu¶ ®Ó l¹i mang lại tuæi thä cña ng−êi d©n t¨ng cao. §©y lµ mét dÊu hiÖu rÊt ®¸ng hä kh«ng chØ lµ sù thiÕu tnhát vÒ vËt chÊt, mµ cßn lµ nh÷ng nçi ®au mõng, tuy nhiên mÆt tr¸i cña nã lµ c¬ cÊu d©n sè cổ cã sù nuốm ®æi m¹nh. s©u th¼m vÒ tinc thÇn. Thật vậy, chØ vào vßng h¬n 3 n¨m võa qua, ë NhËt B¶n hiÖn ni vào tæng sè cổ d©n ®· cã 14,3% strằn ng−êi tõ 60 cuéc chiÕn ë Ir¾c ®· c−íp ®i sinc m¹ng cña h¬n 3.000 ng−êi. HoÆc tuæi trë lªn vµ ë Italia lµ 13,8%. Theo mặc dù b¸o cña ILO, ®Õn n¨m cuéc chiÕn ttinh ranh ë ViÖt Nam do Mü g©y ra ®· lïi xa h¬n 30 n¨m 2020 tû lÖ ng−êi giµ cã ®é tuæi tõ 60 trë lªn ë NhËt B¶n sÏ lµ nay, nh−ng hËu qu¶ ®Ó l¹i mang lại d©n téc ta lµ h¬n 600.000 ngh×n 40,3%, ë Italia lµ 36% cßn ë Trung Quèc vµo kho¶ng 14,5%... ng−êi bÞ nhiÔm chÊt ®éc mµu da cam, h¬n 1 triÖu th−¬ng bÖnh binch T×nh tr¹ng nµy sÏ diÔn ra ë rÊt nhiÒu n−íc trªn thÕ giíi vµ ®ang trë vµ gia ®×nh liÖt sÜ. C¶ n−íc ph¶i ®ïm bäc hä vµ gia ®×nh hä, ®ång thµnh mét xu h−íng tÊt yÕu. Nh− vËy, viÖc ®¶m b¶o cuéc sèng cho thêi ChÝnh phñ ph¶i cã nh÷ng chÝnh s¸ch −u ®·i ®Æc biÖt ®èi víi ng−êi giµ khi hÕt tuæi lao ®éng sÏ lµ mét vÊn ®Ò t¸c ®éng trùc tiÕp hä. Hay sù kiÖn khñng bè ngµy 11-9-2001 ë Mü ®· c−íp ®i m¹ng ®Õn phúc lợi x· héi cña mçi n−íc. Vµ ®· cã rÊt nhiÒu n−íc coi ®©y sèng cña gÇn 3.000 ng−êi v« téi, hËu qu¶ ®· ¶nh h−ëng ®Õn toµn bé nhỏ lµ mét th¸ch thøc rÊt lín vào qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ghê tÕ - x· héi ®êi sèng kinh tÕ - x· héi n−íc Mü vµ ch¾c ch¾n nh÷ng gia ®×nh vµ ®ång thêi lµ mét néi dung quan tiền träng vào hÖ thèng an sinh x· kh«ng may cã ng−êi xÊu sè ph¶i g¸nh chÞu lµ rÊt nÆng nÒ, an sinh héi cña m×nh... x· héi bÊt æn.... Theo dù b¸o cña Uû ban Ch©u ¢u n¨m 2006, ë 25 n−íc EU, + Thø t−, vào ®iÒu kiÖn khiếp tÕ thÞ tr−êng vµ trong xu h−íng nÕu lÊy n¨m 2005 lµm gèc so s¸nh (n¨m 2005 = 100%), tû lÖ ng−êi toµn cÇu ho¸ hiÖn ni, thÊt nghiÖp lu«n lµ mèi ®e do¹ th−êng trùc giµ sèng phô thuéc sÏ t¨ng lªn 48% vµo n¨m 2025 vµ 117% vµo ®èi víi ng−êi lao ®éng vµ nhÊt lµ víi giíi trÎ, ®Æc biÖt lµ ë nh÷ng n¨m 2050. Bëi vËy, tæng chi tiªu mang lại ho¹t ®éng ASXH ë nh÷ng n−íc ®ang ph¸t triÓn, n¬i thanh khô thiÕu niªn ë løa tuæi nµy chiÕm tû n−íc nµy n¨m 2025 t¨ng cao h¬n møc t¨ng tr−ëng GDPhường cña hä lµ lÖ lín trong lùc l−îng lao ®éng. Trong một thËp kû qua (1995- 4% vµ n¨m 2050 lµ 16%. T−¬ng tù túng, tæng snai lưng tiÒn trî cÊp mang đến ng−êi 2005), ë §«ng Nam ¸ tû lÖ giíi trÎ bÞ thÊt nghiÖp t¨ng 35%. ë giµ sèng phô thuéc n¨m 2025 t¨ng cao h¬n møc t¨ng tr−ëng GDP Ind«nªxia ®é tuæi 19-trăng tròn cã tû lÖ thÊt nghiÖp 53%. Ngay c¶ ë NhËt lµ 8% vµ n¨m 2050 lµ 21%. Râ rµng, ®©y lµ mét th¸ch thøc rÊt lín B¶n, vÉn cã h¬n 1,4 triÖu ng−êi ë ®é tuæi tõ 15-24 r¬i vµo t×nh c¶nh mµ ngay lập tức tõ b©y giê hä ph¶i tÝnh ®Õn. Nh÷ng con strần trªn sÏ ®−îc thÊt nghiÖp. Vµ hËu qu¶ cña thÊt nghiÖp cã ¶nh h−ëng rÊt nghiªm minh ho¹ b»ng ®å thÞ sau: träng ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò chÝnh trÞ, ghê tÕ, x· héi cña mçi n−íc vµ ®−¬ng nhiªn lµ lµm mang lại x· héi , lµm mang đến ®Êt n−íc bÊt æn. Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n 5 6 Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n Tμi liÖu tmê man kh¶o Gi¸o tr×nh An Sinh x∙ héi Tỷ lệ đối chiếu cã søc m¹nh cña c¶ céng ®ång míi gióp nhỏ ng−êi v−ît qua khã 250 kh¨n Khi gÆp thiªn tai, ®Þch ho¹ Ëp ®Õn, tõ ®ã gióp x· héi ph¸t triÓn 200 lµnh m¹nh vµ bÒn v÷ng. Thùc tÕ ë ViÖt Nam còng nh− c¸c n−íc Ng−êi giµ sèng phô thuéc trªn thÕ giíi ®· chøng minh rÊt râ ®iÒu ®ã, ch¼ng h¹n: Th¶m ho¹ 150 Tren«b−n ë Liªn X« (cò) n¨m 1981; Th¶m ho¹ sãng thÇn ë mét snai lưng Trî cÊp mang lại ng−êi giµ 100 n−íc §«ng Nam ¸ cuèi n¨m 2004 xuất xắc th¶m ho¹ ®éng ®Êt n¨m Tæng chi đến ASXH 2001 ë Thæ NhÜ Kú v.v... NÕu kh«ng cã sù ®oµn kÕt vµ t−¬ng th©n, 50 t−¬ng ¸i cña c¶ thÕ giíi ch¾c ch¾n hµng triÖu ng−êi ®Õn nay vÉn cßn l©m vµo hoµn c¶nh Ðo le, bÊt h¹nh. 0 2005 2025 2050 năm 2.2 An sinc xã hội góp phần bảo đảm an toàn công bằng buôn bản hội Nguån: Dù b¸o cña Uû ban Ch©u ¢u n¨m 2006 (ILO) Trªn b×nh diÖn x· héi, ASXH lµ mét c«ng cô ®Ó c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn sèng vµ lµm viÖc cña c¸c tÇng líp d©n c−, ®Æc biÖt lµ ®èi Hình 1.1: Tỷ lệ dựa vào với đầu tư ASXH cho tất cả những người già sinh sống các nước EU víi nh÷ng ng−êi nghÌo khæ vµ nh÷ng nhãm d©n c− "yÕu thÕ" trong x· héi. Trªn b×nh diÖn tởm tÕ, ASXH lµ c«ng cô ®Ó ph©n Cã thÓ nãi, nh÷ng lý do c¬ b¶n nªu trªn ®· kh¼ng ®Þnh râ sù phèi l¹i thu nhËp gi÷a c¸c thµnh viªn trong céng ®ång x· héi. cÇn thiÕt kh¸ch quan cña phúc lợi x· héi vµ ®¶m b¶o an sinh x· héi Trong xu h−íng toµn cÇu ho¸ hiÖn nay, c«ng cô nµy ngµy cµng lu«n ®ãng vai trß rÊt quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn vµ æn ®Þnh cña ph¶i ®−îc coi träng, bëi v× hè ng¨n c¸ch giÇu nghÌo ®· vµ ®ang mçi quèc gia còng nh− toµn thÕ giíi. cã xu h−íng gia t¨ng gi÷a c¸c n−íc, c¸c ch©u lôc vµ ngay lập tức c¶ II. VAI TRÒ CỦA AN SINH Xà HỘI trong ph¹m vi mét n−íc. Th¸ng 09/2002, Héi nghÞ c¸c nguyªn thñ quèc gia häp t¹i Nam Phi ®· ®−a ra kÕt luËn: tµi s¶n cña 3 nhµ Víi môc tiªu vµ b¶n chÊt tèt ®Ñp cña m×nh, phúc lợi x· héi cã tû phó giµu nhÊt thÕ giíi b»ng tµi s¶n cña 49 quèc gia nghÌo nhÊt vai trß rÊt lín ®èi víi mçi quèc gia trªn thÕ giíi vµ vai trß cña an sinh x· héi ®−îc thÓ hiÖn nh− sau: thÕ giíi céng l¹i. Hay 5% d©n snai lưng giµu cã trªn thÕ giíi chiÕm 85% cña c¶i, cßn 95% d©n sè cổ chØ sèng b»ng sè cña c¶i cßn l¹i lµ 15%. 2.1 An sinc buôn bản hội luôn kkhá dậy được ý thức liên minh cùng Còng trong héi nghÞ nµy, Tæng thèng Nam Phi Te-M¬-bª-ki ®−a hỗ trợ cho nhau vào cộng đồng thôn hội ra mét dÉn chøng rÊt ®¾t, ®ã lµ: “Mçi bé bß ë n−íc giµu ®−îc Sù ®oµn kÕt gióp ®ì lÉn nhau trong ho¹t ®éng phúc lợi x· héi nhËn tiÒn trî cÊp cao h¬n 3 lÇn thu nhËp cña mét ng−êi n«ng d©n chÝnh lµ sù san sÎ rñi ro, gi¶m che g¸nh nÆng vµ nçi ®au mang đến nh÷ng n−íc nghÌo nhÊt trªn thÕ giíi". §ã lµ sù thËt vào thÕ giíi ngµy ng−êi kh«ng may l©m vµo hoµn c¶nh yÕu thÕ trong x· héi. Tinch nay vµ chÝnh ®iÒu ®ã mµ ASXH ®· ®−îc ®«ng ®¶o ng−êi d©n trªn thÇn nµy ®· t¹o nªn sù g¾n kÕt vµ søc m¹nh cña c¶ céng ®ång. ChØ thÕ giíi quan tiền t©m, h−ëng øng. V× ASXH Ýt nhiÒu ®· gãp phÇn Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n 7 8 Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Tμi liÖu tham kh¶o Gi¸o tr×nh An Sinh x∙ héi ®¶m b¶o c«ng b»ng x· héi th«ng qua viÖc ph©n phèi l¹i cña c¶i, 2.4 An sinch xóm hội là “chất xúc tác” góp các nước, các dân tộc tiÒn b¹c gi÷a c¸c nhãm d©n c− kh¸c nhau. phát âm biết cùng xích lại ngay gần nhau hơn, không sáng tỏ thiết chế 2.3 An sinh thôn hội vừa là 1 trong những yếu tố bất biến, vừa là 1 trong những nhân thiết yếu trị, màu sắc domain authority và vnạp năng lượng hoá tố cồn lực cho việc phát triển kinh tế - xóm hội Trong nh÷ng thËp kû võa qua, c¶ thÕ giíi ®· chøng kiÕn vai trß cña ASXH th«ng qua mét lo¹t c¸c ch−¬ng tr×nh hµnh ®éng cã liªn Lµ nh©n tiểu æn ®Þnh, ASXH gãp phÇn che ch¾n, b¶o vÖ mang đến mçi quan, nh−: thµnh viªn trong céng ®ång, mµ cô thÓ lµ cho nh÷ng ng−êi gÆp rñi ro hoÆc r¬i vµo t×nh c¶nh Ðo le, bÊt h¹nh, ASXH cßn lµ niÒm an ñi - Ch−¬ng tr×nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, ch−¬ng tr×nh bình an kh«ng thÓ thiÕu ®−îc ®èi víi c¸c n¹n nh©n chiÕn ttinh ranh, néi chiÕn, l−¬ng thùc thÕ giíi; khñng bè cổ. Nhê ®ã mµ hä cã ®iÒu kiÖn v−¬n lªn ®Ó xa rêi nh÷ng - Ch−¬ng tr×nh chèng l©y nhiÔm HIV vµ ®èi xö b×nh ®¼ng víi hiÖn t−îng tiªu cùc vào x· héi, chÊp hµnh ®óng luËt ph¸p vµ tõ ®ã nh÷ng ng−êi bÞ l©y nhiÔm HIV; gãp phÇn æn ®Þnh t×nh h×nh chÝnh trÞ, x· héi. Lµ nh©n tiểu ®éng lùc - Ch−¬ng tr×nh phßng chèng téi ph¹m xuyªn quèc gia; ®Ó ph¸t triÓn tởm tÕ - x· héi, ASXH cã ¶nh h−ëng rÊt s©u s¾c ®Õn - Ch−¬ng tr×nh phßng chèng « nhiÔm m«i tr−êng; nÒn kinh tÕ cña mçi n−íc, nhÊt lµ lúc quy m« vµ diÖn b¶o vÖ cña - Ch−¬ng tr×nh cøu trî nh©n ®¹o; ASXH ngµy cµng ®−îc më réng. Víi xu h−íng mang tÝnh quy luËt - Ch−¬ng tr×nh phßng chèng dÞch cóm gia cÇm H5N1 v.v... nh− hiÖn nay, mét bé phËn lao ®éng n«ng th«n ®−îc chuyÓn dÇn ra TÊt c¶ c¸c ch−¬ng tr×nh trªn ®Òu ®−îc nh©n d©n vµ ChÝnh phñ thµnh thÞ có tác dụng viÖc đến nªn sè cổ ng−êi lµm c«ng ¨n l−¬ng sÏ ngµy mét c¸c n−íc h−ëng øng. MÆc dï, ®ã lµ nh÷ng ch−¬ng tr×nh rÊt lín, nhiÒu h¬n vµ cuéc sèng cña hä phô thuéc chñ yÕu vµo ®ång l−¬ng. rÊt réng liªn quan liêu ®Õn tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò vÒ chÝnh trÞ, khiếp tÕ vµ x· Víi sù chuyÓn dịch nµy th× nhu cÇu ASXH lµ mét tÊt yÕu ®Ó b¶o vÖ héi cña mçi n−íc, tuy nhiên thùc chÊt c¸c ch−¬ng tr×nh ®Òu thÓ hiÖn đến hä. HoÆc cô thÓ h¬n, nh−: viÖc ch¨m sãc y tÕ, trî cÊp thÊt viÖc ®¶m b¶o ASXH nãi chung. Vµ ®Õn l−ît m×nh, ASXH sÏ gãp nghiÖp, trî cÊp TNL§ bÖnh nghÒ nghiÖp ... sÏ gióp ng−êi lao ®éng phÇn ®Èy lïi ®ãi nghÌo, h¹n chÕ vµ ®Èy lïi nh÷ng hiÖn t−îng tiªu cã søc khoÎ tèt ®Ó lµm viÖc, gióp hä yªn t©m c«ng t¸c vµ häc tËp... cùc vào x· héi, tõ ®ã lµm đến thÕ giíi hiÓu biÕt vµ xÝch l¹i gÇn ®iÒu nµy cã t¸c ®éng rÊt lín ®Õn viÖc n©ng cao NSL§ vµ hiÖu suÊt nhau h¬n c«ng t¸c vµ nh− vËy suy mang đến cïng lµ t¸c ®éng ®Õn sù ph¸t triÓn vµ III. BẢN CHẤT VÀ CHỨC NĂNG CỦA AN SINH Xà HỘI t¨ng tr−ëng ghê tÕ. H¬n n÷a, c¸c ch−¬ng tr×nh thô h−ëng dµi h¹n cña ASXH, nh−: ch−¬ng tr×nh h−u trÝ, ch−¬ng tr×nh trî cÊp thÊt 3.1. Khái niệm nghiÖp, trî cÊp TNL§ vµ bÖnh nghÒ nghiÖp... cßn gãp phÇn thùc An sinch x· héi lµ mét thuËt ng÷ ®−îc sö dông kh¸ phæ biÕn hµnh tiÕt kiÖm, t¹o lËp quü ®Çu t− cho c¸c môc tiªu ghê tÕ - x· héi trªn thÕ giíi còng nh− ë ViÖt Nam vào nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Tuy cña ®Êt n−íc... nhiªn, kh¸i niÖm, b¶n chÊt vµ néi dung cña nã vÉn cßn nhiÒu quan liêu ®iÓm nhËn thøc kh¸c nhau. V× vËy, tæ chøc hÖ thèng phúc lợi x· héi Tr−êng §¹i häc Kinch tÕ Quèc d©n 9 10 Tr−êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Tμi liÖu tmê mệt kh¶o Gi¸o tr×nh An Sinch x∙ héi ë c¸c n−íc vÉn ch−a cã sù thèng nhÊt. Theo nh÷ng tµi liÖu hiÖn cã ch−¬ng §¹i T©y d−¬ng th× đến r»ng, an sinh x· héi lµ sù ®¶m b¶o th× thuËt ng÷ phúc lợi an sinh x· héi ®−îc sö dông chÝnh thøc lÇn ®Çu tiªn thùc hiÖn quyÒn con ng−êi vào hoµ b×nh, ®−îc tội phạm bởi lµm ¨n, c− vào tiªu ®Ò cña mét ®¹o luËt ë Mü - LuËt 1935 vÒ an sinh x· héi. tró, di chuyÓn, ph¸t triÓn chÝnh kiÕn vào khu«n khæ ph¸p luËt, N¨m 1938, an sinh x· héi l¹i xuÊt hiÖn vào mét ®¹o luËt cña ®−îc b¶o vÖ vµ b×nh ®¼ng tr−íc ph¸p luËt, ®−îc häc tËp, lµm viÖc Niujilan vµ n¨m 1941 ®· xuÊt hiÖn vào HiÕn ch−¬ng §¹i T©y vµ nghØ ng¬i, cã nhµ ë, ®−îc ch¨m sãc y tÕ vµ ®¶m b¶o thu nhËp ®Ó D−¬ng. Khi Tæ chøc lao ®éng quèc tÕ ra ®êi vµ th«ng qua C«ng cã thÓ tho¶ m·n nh÷ng nhu cÇu thiÕt yÕu. −íc snai lưng 102 vÒ quy ph¹m an sinh x· héi ngµy 25-6-1952 th× thuËt Theo ®µ ph¸t triÓn ghê tÕ x· héi, néi dung cña ASXH ®· ngµy ng÷ phúc lợi x· héi ®−îc sö dông réng r·i ë c¸c n−íc trªn thÕ giíi. cµng ®−îc më réng vµ v× thÕ m« h×nh tæ chøc hÖ thèng ASXH ë Trong cuèn "CÈm nang an sinh x· héi", ILO ®−a ra kh¸i niÖm: "an nh÷ng n−íc kh¸c nhau th−êng cã sù kh¸c nhau, tuú theo hoµn c¶nh sinc x· héi lµ sù b¶o vÖ mµ x· héi cung cÊp mang lại c¸c thµnh viªn cña cô thÓ vµ môc tiªu ph¸t triÓn ghê tÕ - x· héi mµ tõng n−íc theo m×nh th«ng qua mét lo¹t c¸c biÖn ph¸p c«ng céng ®Ó chèng l¹i t×nh ®uæi. Ngµy nay, néi dung cña ASXH th−êng ®−îc thÓ hiÖn ë c¸c c¶nh kyếu khæ vÒ ghê tÕ vµ x· héi g©y ra bëi t×nh tr¹ng bÞ ng−ng chÝnh s¸ch tởm tÕ, x· héi, nh−: BHXH, cøu trî x· héi (CTXH), −u hoÆc gi¶m sót ®¸ng kÓ vÒ thu nhËp vì chưng èm ®au, thai s¶n, th−¬ng tËt ®·i x· héi (U§XH), trî gióp x· héi (TGXH), c¸c quü cho dù phßng, vào lao ®éng, thÊt nghiÖp, tµn tËt, tuæi giµ vµ tö vong; sù cung cÊp xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo v.v... Víi néi dung ®−îc më réng nµy, kh¸i vÒ ch¨m sãc y tÕ vµ c¸c kho¶n tiÒn trî cÊp gióp mang đến c¸c gia ®×nh niÖm vÒ ASXH được thế giới nhìn nhận trªn mét b×nh diÖn míi: ®«ng con". Trong kh¸i niÖm nµy, chÝn lý do lµm ng−êi lao ®éng bÞ "ASXH lµ sù b¶o vÖ mµ x· héi cung cÊp mang lại c¸c thµnh viªn trong mÊt, gi¶m sót vÒ thu nhËp hoÆc ph¸t sinch thªm c¸c kho¶n bỏ ra phÝ céng ®ång kh«ng may l©m vµo hoµn c¶nh yÕu thÕ vào x· héi cÇn thiÕt trong cuéc sèng, thùc chÊt lµ 9 chÕ ®é BHXH mµ ngµy th«ng qua c¸c biÖn ph¸p ph©n phèi l¹i tiÒn b¹c vµ dÞch vô x· héi". nµy rÊt nhiÒu n−íc trªn thÕ giíi ®· thùc hiÖn ®−îc vµ ®ã còng ®−îc Ở VN, ASXH được Đảng cùng Nhà nước đặc trưng quan tiền coi lµ 9 nh¸nh cña hÖ thèng phúc lợi x· héi lóc bÊy giê. trung khu, một mặt là do kim chỉ nam cố gắng để làm mang lại dân giàu, nước Bªn c¹nh kh¸i niÖm mµ ILO ®−a ra, mét sè nhµ khoa häc ®øng bạo dạn, làng hội công bằng, dân nhà cùng văn uống minh; còn mặt khác là vì hậu trªn c¸c gãc ®é nghiªn cøu kh¸c nhau cßn ®−a ra c¸c kh¸i niÖm quả của rất nhiều trận chiến tranh, thiên tai lại hay xẩy ra bên trên kh¸c nhau vÒ an sinh x· héi. Ch¼ng h¹n, theo H. Beverdidge - mét diện rộng lớn, đất nước còn nhiều khó khăn, số hộ nghèo còn nhµ gớm tÕ vµ x· héi häc ng−êi Anh cho r»ng: "phúc lợi an sinh x· héi lµ sù nhiều,…Vì vậy, quan niện về ASXH cũng rất rõ ràng. Tại Hội thảo ®¶m b¶o vÒ viÖc lµm khi ng−êi ta cßn søc lµm viÖc vµ ®¶m b¶o mét Quốc tế cùng với công ty đề: “Hệ thống ASXH nghỉ ngơi Việt Nam” ngày lîi tøc Khi ng−êi ta kh«ng cßn søc lµm viÖc n÷a". Hay ®¹o luËt vÒ 22/08/2007, tiến sĩ Nguyễn Hải Hữu đại diễn mang đến phía Việt Nam an sinh x· héi cña Mü n¨m 1935 l¹i ®−a ra kh¸i niÖm, phúc lợi x· giới thiệu khái niệm: “ASXH là một trong khối hệ thống các cách thức, cơ chế, héi lµ sù ®¶m b¶o cña x· héi, nh»m b¶o trî nh©n c¸ch cïng gi¸ trÞ phương án của Nhà nước cùng làng mạc hội nhằm mục đích giúp sức đầy đủ member cña c¸ nh©n, ®ßng thêi t¹o lËp cho bé ng−êi mét ®êi sèng sung vào làng hội đối phó cùng với các khủng hoảng rủi ro, các cú sốc về tài chính buôn bản hội có tác dụng m·n vµ h÷u Ých ®Ó ph¸t triÓn tµi n¨ng ®Õn tét ®é. Trong HiÕn Tr−êng §¹i häc Kinc tÕ Quèc d©n 11 12 Tr−êng §¹i häc Kinc tÕ Quèc d©n Tμi liÖu tmê man kh¶o Gi¸o tr×nh An Sinch x∙ héi mang đến bọn họ gồm nguy cơ bị suy bớt mất thu nhập nhập vì chưng bị bé nhức, héi lµ mét hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch, c¸c ch−¬ng tr×nh..., đến nªn ®Ó thai sản, tai nạn, bệnh nghề nghiệp, già lão không hề mức độ lao đụng cô thÓ ho¸ vµ tæ chøc thùc hiÖn phúc lợi x· héi, tuú theo ®iÒu kiÖn hoặc vày phần đa ngulặng nhân khả quan rơi vào hoàn cảnh hoàn cảnh nghèo vµ hoµn c¶nh cña tõng n−íc mµ ng−êi ta ®· x©y dùng thµnh tõng khổ và cung ứng những các dịch vụ mức độ khoẻ đến xã hội, trải qua hệ chÕ ®é an sinh x· héi hoÆc x©y sử dụng mét hÖ thèng phúc lợi an sinh x· héi thống màng lưới về BHXH, BHYT và hỗ trợ làng mạc hội”. Để làm rõ cô thÓ vµ ®éc lËp. Ch¼ng h¹n, x©y sử dụng c¸c chÕ ®é phúc lợi x· héi nội hàm của không ít tư tưởng trên, cần được đi sâu khám phá bạn dạng ®Ó cô thÓ ho¸ chÝnh s¸ch BHXH tuyệt tæ chøc mét côm chÝnh